Chuyên mục
Chuyên môn

Tìm hiểu về kích thước đường ống – Tiêu chuẩn ống

Đã bao giờ bạn quan tâm đến cái gọi là “Tiêu chuẩn ống” hay “Tiêu chuẩn đường ống”, “Kích thước ống tiêu chuẩn” chưa? Nếu bạn đang loay hoay giữa vô vàn tên gọi, ký hiệu đường ống thì bài viết này là dành cho bạn!

Kích thước ống tiêu chuẩn

Có ba hệ kích thước ống tiêu chuẩn đó là NPS, DN và Ø.

NPS hay còn gọi là kích thước ống danh định (Nominal Pipe Size – NPS) là kích thước ống tiêu chuẩn của Bắc Mỹ. Kích thước của ống được đặc trưng bởi hai số: kích thước ống danh định (nominal pipe size – NPS) đo bằng inch và một chỉ số danh định (schedule hay Sched. hoặc Sch. chỉ độ dày của ống).

DN hay còn gọi là kích thước ống danh định (diamètre nominal hay nominal diameter) là kích thước ống tiêu chuẩn của châu Âu, (Cũng tương tự như NPS của Bắc Mỹ). Trong đó kích thước ống được đo bằng milimet. Tên viết tắt NB (cỡ ống danh định – nominal bore) cũng có thể được dùng để thay thế cho NPS.

Ở Việt Nam, đơn vị để đo đường kính ống quen thuộc nhất vẫn là phi (Ø). Có nhiều người nhầm rằng, ống có phi 21 thì đường kính ngoài phải là đúng và đủ 21mm. Tuy nhiên điều này không hoàn toàn đúng. Mỗi tiêu chuẩn sản xuất sẽ có đường kính ngoài thực tế khác nhau. Gọi là phi 21 chỉ để cho dễ gọi, và dễ hình dung ra cái kích thước của ống mà thôi. Thường thì tất cả các nhà máy sản xuất đều công bố tiêu chuẩn sản xuất, và có bảng quy cách của từng loại ống.

Ở Việt Nam, các loại ống đặc chủng như ống mềm chịu áp lực đều phải nhập khẩu. Còn lại sản xuất phổ biến có ba loại: Ống thép, ống nhựa PVC, ống PPR và HDPE.

Tiêu chuẩn ống thép

Tiêu chuẩn ống thép
Ống thép

Ngày mới ra đời, ống thép chưa có nhiều chủng loại. Người ta ký hiệu theo đường kính trong danh định, đơn vị là inch.
Ví dụ: Ống thép 1″, tức đường kính trong của ống là 1 inch (~25,4mm). Loại này có đường kính ngoài khoảng ~34mm. Ta thường gọi là ống DN25 hoặc ống 25, cũng có tên gọi khác là Dg25.

Theo thời gian, do yêu cầu thực tế mà cần sản xuất các loại ống có độ dày khác nhau. Điều này gây khó khăn cho việc kết nối các hệ thống đường ống có độ dày khác nhau. Lúc này người ta lại lấy đường kính ngoài làm chuẩn.
Như vậy ống 25 ban đầu có đường kính ngoài D~34mm, độ dày s~4,3mm ,đường kính trong d~25,4mm. Nhưng đối với loại s~6mm cũng có D~34mm, , thì d~22mm.

Tổng kết: Khi ta nói ống thép 25, tức là loại ống thép có đường kính ngoài ~34mm, đường kính trong phụ thuộc vào độ dày của ống. Tên gọi 25 trong quá khứ để chỉ đường kính trong danh định, thì nay chỉ là tên gọi ký hiệu. Còn về kích thước chỉ mang ý nghĩa tương đối rằng ống 25 tất nhiên là lớn hơn ống 20 và bé hơn ống 32.
Tên gọi đầy đủ của ống thép phải bao gồm kích thước danh định và độ dày. Ở Việt Nam, ống thép được gọi tên phổ biến theo kiểu NPS và DN.
Ví dụ: Ống 1″ hay DN25, thường gọi là ống 25.

Tiêu chuẩn ống nhựa PVC, uPVC

Tiêu chuẩn ống nhựa PVC, uPVC
Ống nhựa PVC

Cũng như ống thép, kích thước của ống nhựa PVC và ống thép là tương đồng. Chỉ khác, người ta không dùng tên gọi theo tiêu chuẩn, mà quy ra đường kính ngoài tương đương. Vì vậy mới gọi là ống Ø21 thay vì DN15, Ø27 thay vì DN20.

Các hệ thống đường ống thép và PVC có thể dể dàng được kết nối với nhau bằng các đầu nối ren tương ứng.
Ví dụ: Để nối tiếp vào ống thép DN15 có ren, thì cần đầu nối ren trong PVC DN15.

Tiêu chuẩn ống nhựa chịu nhiệt PPR, HDPE

Tiêu chuẩn ống nhựa PPR
Ống nhựa PPR

Ống PPR và HDPE được phát minh sau này. Người ta thấy sự bất tiện của sự quy đổi các ký hiệu sang kích thước ống, vì vậy nó được ký hiệu theo đường kính ngoài của ống. Ống PPR DN20 tức đường kính ngoài 20mm, khác hoàn toàn với ống thép và ống PVC.

Ở đây có thể chú ý: Ống PVC DN20 có đường kính ngoài ~27mm. Trong khi đó ống PPR DN20 có đường kình ngoài ~20mm.

Tiêu chuẩn ống nhựa HDPE
Ống nhựa HDPE

Để kết nối đường ống PPR với đường ống PVC, phải dùng các đầu nối ren ở cả hai phía.
Ví dụ: Đường ống PVC DN15 kết thúc bằng đầu nối ren trong DN15. Đường ống PPR DN20 phải kết thúc bằng đầu nối ren ngoài PPR DN20x1/2″.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *